6 augustus 2010 Yekatarinaburg

met dank aan het internet,

Yekaterinburg (Екатеринбург)

Yekaterinburg werd gesticht in 1723 aan het Iset riviertje in de oostelijke Oeral. Komende vanuit het westen is het de eerste grote stad in het Aziatische deel van Rusland. De stad is vernoemd naar Ekaterina, de vrouw van toenmalige tsaar Peter de Grote. Gedurende 1924 tot 1991 heette de stad Sverdlovsk. Sverdlov was de partijleider van de Bolsjewieken ten tijde van de revolutie. Zijn standbeeld prijkt nog altijd tegenover het opera & ballettheater in Yekaterinburg.

Yekererinburg was, afgezien van industrie, een vrij onbetekenende stad in de Oeral tot de uitbraak van de revolutie in 1917. Deze revolutie, die de ingang luidde van het Sovjet-tijdperk, was vooral ook een revolutie in de geschiedenis van Yekaterinburg.

Gedurende de opstanden die ontstonden met de opkomst van het Rode Leger onder leiding van Lenin, werd Tsaar Nikolai II Romanov met een groot deel van zijn familie naar Yekererinburg verbannen. Ze werden gevangen gehouden in het Ipatiev huis. Op 16 juli 1918 werd de hele groep doodgeschoten door de Bolsjewieken. Het verhaal gaat dat de tsaar met zijn familie daarna even buiten de stad in een mijnschacht is gegooid, maar de stoffelijke resten zijn nooit teruggevonden. Desondanks was Yekaterinburg opeens het toneel van de moord van de Tsarenfamilie die Rusland eeuwenlang geleid hadden. Het voormalige relatief onbekende Yekaterinburg stond vol in de schijnwerpers.

Maar daar bleef het niet bij. Het Rode Leger stuitte op veel opstand in buurstad Perm, de toenmalige hoofdstad van de provincie Oeral, waaronder ook Yekaterinburg viel. Overigens werd tsaar Mikhail Romanov, de broer van Nikolai II, tezelfdertijd in Perm vermoord. Toen ook Perm zwichtte onder de overmacht van de Bolsjewieken, besloot Lenin om Perm te straffen voor haar verzet. Hij deelde de Oeral provincie op in 4 delen en hevelde de provinciale Doema over naar het proletarische (pro-Bolsjewieke) Yekaterinburg. De stad kreeg dus een eigen deelprovincie en werd ten koste van Perm de nieuwe officiële hoofdstad van de Oeral.

Het Yekaterinburg van nu is een voorname industriestad (vooral zware industrie zoals machinebouw, chemische fabrieken en metallurgie). Met 1,4 miljoen inwoners het de 4e stad van Rusland. Na de val van de Sovjetunie in 1991 werd het weer mogelijk om openlijk over de vermoordde tsarenfamilie te spreken. Sinds 1991 is er dan ook veel gedaan met het thema. Zo werd in 2003 de laatste hand gelegd aan de Bloed Kathedraal in het centrum van Yekaterinburg, ter herdenking aan de Romanov’s. Op de plaats waar volgens geschiedkundigen de familie rust, in het woud buiten de stad, is Ganina Yama gebouwd, een herdenkings- en pelgrimplaats die gewijd is aan het trieste einde van de Romanov familie.

Bezienswaardig zijn ook het centrale plein van de stad (met grote stadsvijver). Het plein is op een gemiddelde zomeravond de gezelligste plek van de stad. Niet ver ervandaan bevindt zich het plein van de stichter van de stad, Peter de Grote. In Yekaterinburg is een metronetwerk in aanbouw, waarvan de eerste (korte) trajecten inmiddels in werking zijn. In het centrum staat verder een groot indrukwekkend Sovjet-beeld van een neergeslagen soldaat. Het beeld herdenkt de Russische militairen die gevallen zijn in de verloren oorlog met Afghanistan.